Zgorzelec i Görlitz połączy ciepłociąg

Pierwsza łopata już wbita... Budowa oficjalnie się rozpoczęła. „United Heat” to unikatowy transgraniczny projekt. Polski Zgorzelec i niemieckie Goerlitz wspólnie chcą odejść od węgla. Plan jest ambitny, bo do 2030 roku. Na pograniczu polsko-niemieckim rozpoczyna się jedna z najbardziej ambitnych inwestycji energetycznych ostatnich lat. Zgorzelec i niemieckie Görlitz zostaną połączone nowoczesnym systemem ciepłowniczym, który umożliwi wymianę energii cieplnej między miastami.

Projekt o wartości około 190 mln euro ma nie tylko zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne regionu, ale także znacząco przyczynić się do ochrony środowiska.

Budowa transgranicznego ciepłociągu pod Nysą Łużycką to kluczowy element przedsięwzięcia „United Heat” – inicjatywy mającej na celu stworzenie neutralnego klimatycznie systemu ogrzewania dla obu miast. W ramach inwestycji powstanie blisko czterokilometrowy rurociąg, będący częścią większej, dwunastokilometrowej infrastruktury.

Po polskiej stronie projekt realizuje Szczecińska Energetyka Cieplna (SEC), należąca do grupy energetycznej E.ON. W Zgorzelcu powstaje ciepłownia opalana biomasą o mocy 25 MW, która będzie jednym z głównych źródeł energii dla systemu. Instalacja ma wykorzystywać surowce od lokalnych dostawców, co dodatkowo wesprze regionalną gospodarkę.

Inwestycja zakłada także budowę instalacji solarnych, które uzupełnią produkcję energii odnawialnej. Dzięki temu system będzie w pełni oparty na ekologicznych źródłach energii. Co istotne, nadwyżki ciepła będą mogły być przesyłane między miastami – w zależności od aktualnego zapotrzebowania.

– To rozwiązanie pozwoli na optymalizację zarówno techniczną, jak i ekonomiczną – podkreślają przedstawiciele zaangażowanych spółek. Podobne instalacje powstaną również po stronie niemieckiej, co zapewni samowystarczalność energetyczną Görlitz.

Projekt „United Heat” rozwijany jest od siedmiu lat we współpracy władz obu miast i finansowany m.in. ze środków europejskich, w tym programów wspierających transformację klimatyczną. Jego zakończenie planowane jest na 2028 rok.

Eksperci podkreślają, że inwestycja ma wymiar nie tylko technologiczny, ale i symboliczny. To przykład udanej współpracy transgranicznej, która łączy cele gospodarcze z troską o środowisko. W obliczu rosnących wyzwań energetycznych w Europie, takie projekty mogą stać się wzorem dla innych regionów przygranicznych.

Nowy system ciepłowniczy ma przynieść mieszkańcom wymierne korzyści – od większej stabilności dostaw po potencjalnie niższe koszty ogrzewania. Jednocześnie wpisuje się w szerszą strategię przechodzenia na zieloną energię i ograniczania emisji CO₂.

Budowa właśnie się rozpoczyna, ale już teraz wiadomo, że będzie to inwestycja, która na trwałe zmieni energetyczną mapę regionu. 

Poznajmy szczegóły

W czasach, gdy bezpieczeństwo dostaw energii staje się kluczowe dla stabilności całego kontynentu, Polska i Niemcy pokazują, że solidarność i współpraca są najskuteczniejszą odpowiedzią na ryzyka zewnętrzne. Minister Energii Rzeczypospolitej Polskiej Miłosz Motyka wspiera realizację UNITED HEAT, projektu łączącego systemy ciepłownicze Polski i Niemiec.

W Zgorzelcu i Goerlitz rozpoczęła się budowa UNITED HEAT, transgranicznego połączenia systemów ciepłowniczych Polski i Niemiec. To wyjątkowo zaawansowana technologicznie i jedna z najważniejszych inwestycji energetycznych w Europie Środkowej. Umożliwi pełną dekarbonizację systemów ciepłowniczych obu miast do 2030 r. oraz znacząco ograniczy emisję CO₂ w regionie.

Na uroczystości symbolicznego rozpoczęcia inwestycji obecni byli Wiceminister Energii RP Konrad Wojnarowski oraz Federalna Minister Gospodarki i Energii Republiki Federalnej Niemiec Katharina Reiche.

Inwestycję prowadzą SEC Zgorzelec, będący częścią E.ON Energy Infrastructure Solutions Polska oraz Stadtwerke Goerlitz z Grupy Veolia Germany. Symboliczne wbicie pierwszej łopaty na terenie oczyszczalni ścieków w Goerlitz zainaugurowało realizację kluczowego etapu projektu – budowę 12 km nowej sieci ciepłowniczej, w tym połączenia transgranicznego pod rzeką Nysa Łużycka, łączącego systemy ciepłownicze obydwu miast Zgorzelca i Goerlitz. Dzięki temu możliwe będzie wspólne zarządzanie energią, lepsze wykorzystanie lokalnych źródeł oraz zwiększenie bezpieczeństwa dostaw dla mieszkańców obu miast.

UNITED HEAT to praktyczny przykład transformacji energetycznej. System zostanie oparty na odnawialnych źródłach energii i technologiach niskoemisyjnych, takich jak energia słoneczna z sezonowym magazynem energii, odzysk ciepła ze ścieków i wód powierzchniowych, pompy ciepła, kotły na biomasę oraz wykorzystanie ciepła odpadowego i rozwiązań typu power-to-heat. Dzięki temu emisja CO₂ spadnie o ok. 50 tys. ton rocznie co jest równe emisji 28 000 samochodów osobowych.

Inwestycja realizowana jest równolegle po obu stronach granicy.

• W Zgorzelcu powstaje już ciepłownia biomasowa o mocy 25 MW oraz instalacja solarna o mocy około 5 MWp z magazynem ciepła.

• W Goerlitz realizowane są m.in. kotły biomasowe, pompy ciepła oraz rozbudowa sieci łączącej kluczowe obszary miasta.

Silny europejski wymiar inwestycji podkreśla udział przedstawicieli władz Polski i Niemiec w inauguracji projektu oraz przedstawicieli fundatora – Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska CINEA. A realizacja projektu na jego każdym etapie – od projektowania po realizację – angażuje międzynarodowy zespół ponad 30 ekspertów z różnych krajów i jest najważniejszym projektem transformacji energetycznej realizowanym w regionie.

Głos Partnerów projektu

Projekt UNITED HEAT od początku budzi zainteresowanie jak i silne poparcie zarówno na poziomie rządowym, jak i samorządowym, stając się symbolem nowoczesnej, europejskiej współpracy energetycznej. Jego znaczenie podkreślają przedstawiciele władz Polski i Niemiec, którzy zgodnie wskazują, że UNITED HEAT jest nie tylko inwestycją infrastrukturalną, ale także przykładem skutecznej współpracy międzynarodowej, która może stać się punktem odniesienia dla kolejnych inicjatyw w Europie.

Minister Energii RP Miłosz Motyka: Połączenie systemów ciepłowniczych Polski i Niemiec to bardzo ważny krok dla bezpieczeństwa energetycznego, ale także symboliczny gest partnerstwa i naszej wspólnej odpowiedzialności. Dzięki temu projektowi Polska i Niemcy będą mogły wspólnie zapewniać stabilne dostawy ciepła, optymalizować wykorzystanie energii oraz rozwijać technologie niskoemisyjne. Współpraca transgraniczna w sektorze ciepłowniczym pozwala na wymianę wiedzy, wdrażanie innowacji i tworzenie systemów, które są odporne na wahania rynku energii. To także wzór dla innych państw naszego regionu w temacie budowania wspólnej odporności. Dziękuję naszym partnerom z Niemiec za zaangażowanie i zaufanie.

Federalna Minister Gospodarki i Energii Katherina Reiche: Projekt United Heat w imponujący sposób pokazuje, jak gminy mogą z powodzeniem współpracować w zakresie zaopatrzenia w ciepło ponad granicami państwowymi. Aby zapewnić bezpieczne, przystępne cenowo i zrównoważone zaopatrzenie w ciepło w samym sercu Europy, wspieramy inwestycje po stronie niemieckiej kwotą 81,6 mln euro. Dzięki połączeniu niemieckich i polskich sieci ciepłowniczych sektor ciepłowniczy zostanie w opłacalny sposób zdekarbonizowany, a nasze bezpieczeństwo energetyczne wzmocnione – na rzecz nowoczesnej infrastruktury z korzyścią dla przedsiębiorstw i konsumentów w Goerlitz i Zgorzelcu.

Równie istotny głos płynie ze strony samorządów, które bezpośrednio odczują efekty inwestycji.

– Rozpoczęcie projektu „United Heat” to dowód, że Dolny Śląsk potrafi być liderem nowoczesnej, odpowiedzialnej energetyki w Europie. Łącząc Zgorzelec i Görlitz wspólnym systemem ciepłowniczym opartym na odnawialnych źródłach energii, pokazujemy, że granice mogą łączyć na rzecz bezpieczeństwa energetycznego, innowacji i troski o środowisko. To inwestycja w przyszłość mieszkańców naszego regionu, która przekłada się na czystsze powietrze, stabilne ceny energii i silniejszą współpracę międzynarodową – powiedział Paweł Gancarz, Marszałek Województwa Dolnośląskiego.

Burmistrz Goerlitz, Octavian Ursu, wyraził swoje entuzjastyczne nastawienie: Wbicie pierwszej łopaty to historyczny moment dla naszego miasta europejskiego. Po latach planowania nasza wizja staje się teraz rzeczywistością. UNITED HEAT jest symbolem udanej współpracy europejskiej i zdecydowanej drogi do neutralności klimatycznej.

Burmistrz Zgorzelca Rafał Gronicz: Dzięki przełomowej decyzji z 2020 r., by wspólnie podjąć działania na rzecz transgranicznego systemu ciepłowniczego, jako miasto europejskie Zgorzelec/Goerlitz przyjęliśmy rolę pionierów, z której skorzystają nasi mieszkańcy po obu stronach Nysy.

Partnerzy odpowiedzialni za realizację projektu zgodnie zwracają uwagę na poprawę jakości życia mieszkańców oraz zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego regionu.

Wiceprezes Zarządu SEC Zgorzelec, Jarosław Grzęda dodał: Budujemy już ciepłownię biomasową, do tego uruchomimy jeszcze ciepłownię słoneczną z magazynem ciepła i połączymy ze sobą systemy ciepłownicze obu miast. Stworzymy system, który zapewni mieszkańcom bezpieczeństwo zarówno pod względem stabilności jak i niezależności dostaw ciepła. To rozwiązanie oparte na odnawialnych źródłach energii. Dzięki temu mieszkańcy Zgorzelca mogą mieć większą pewność, że ciepło w ich domach będzie niezależnie od dostępności paliw i sytuacji geopolitycznej.

Prezes Zarządu Stadtwerke Goerlitz AG, Matthias Block, podkreślił: UNITED HEAT to coś więcej niż tylko projekt infrastrukturalny – to symbol udanej współpracy europejskiej oraz zdecydowanego dążenia do dekarbonizacji, efektywności energetycznej i zabezpieczenia przyszłości.

Reprezentujący E.ON Energy Infrastructure Solutions, Prezes Marten Bunnemann, powiedział: Uroczyste wbicie pierwszej łopaty, rozpoczynające dzisiejszą budowę, jest silnym sygnałem współpracy, która przekracza granice przedsiębiorstw, a nawet państw. UNITED HEAT to coś więcej niż kolejny krok w kierunku nowoczesnej infrastruktury cieplnej. To wspólny projekt, który szczególnie w czasach globalnych niepewności stanowi wyraz silnej europejskiej jedności.

A reprezentant Veolia, Martin Ridder, Dyrektor Generalny Jednostki Biznesowej Veolia ds. Energii i Wody powiedział: Zrównoważone dostawy ciepła to jedno z głównych zadań naszych czasów. UNITED HEAT pokazuje, jak możliwe jest wdrożenie transformacji ekologicznej i gospodarczej dzięki sprytnemu połączeniu produkcji regionalnej i najnowocześniejszych technologii.”

(red./Foto:MD)